Jedzenie emocjonalne – jak sobie radzić?

Jedzenie emocjonalne jest Tobie na pewno bliskie jeśli znasz ten stan, gdy wracasz do domu po ciężkim dniu, a w głowie masz jeszcze spięcie z szefową albo zmęczenie po kolejnej nieprzespanej nocy z dzieckiem? Nie zdążysz nawet zdjąć butów, a ręka już sięga po coś słodkiego. Ba! Być może na kilka godzin wcześniej czujesz, że dziś będzie „ten dzień”, w którym znów zaczniesz jeść pod wpływem emocji. Nie dlatego, że organizm potrzebuje energii, dlatego, że potrzebujesz czegoś co w szybki sposób obniży Twoje napięcie.

To jest jedzenie emocjonalne. I żeby była jasność – jedzenie emocjonalne nie jest oznaką słabości ani braku charakteru. Jest to wyuczony i bardzo ludzki sposób radzenia sobie z nieprzyjemnymi emocjami, z którym da się pracować. Jednak w dużym stopniu utrudnia nam budowanie zdrowej relacji z jedzeniem. W tym artykule pokażę Ci skąd bierze się jedzenie emocjonalne, ale też jak przestać zajadać emocje krok po kroku, tak aby nie przechodzić na kolejną restrykcyjną dietę.

Czym jest jedzenie emocjonalne?

Zacznijmy od tego jak rozpoznać emocjonalne jedzenie. Prawdę mówiąc, można powiedzieć że każdy z nas
w mniejszym lub większym stopniu je pod wpływem emocji. Kluczowy sygnał to szybki impuls i ochota
z reguły na jakiś konkretny produkt, który nie mija po spożyciu posiłku i pojawia się niezależnie od tego, kiedy ostatnio jadłaś.

Jedzenie emocjonalne (ang. emotional eating) to sięganie po jedzenie w odpowiedzi na różne emocje, a nie na fizjologiczny głód. Termin ten do psychologii żywienia wprowadziła Hilde Bruch. Zauważyła ona, że część osób nie potrafi odróżnić pobudzenia emocjonalnego od głodu (Szczygieł, Kadzikowska-Wrzosek, 2014). Kłopot w rozpoznawaniu i nazywaniu własnych emocji nosi nazwę aleksytymii i jest jednym z wielu mechanizmów leżących u podłoża tego, co bywa nazywane emocjonalnym jedzeniem.

Co ciekawe! Negatywne emocje nasilają apetyt głównie na produkty wysokoenergetyczne – słodkie i tłuste
– a nie na jedzenie w ogóle (Szczygieł, Kadzikowska-Wrzosek, 2014). To dlatego w stresie rzadko marzy nam się brokuł, a niemal zawsze czekolada :), znajome prawda? Psychologowie czasem opisują to zjawisko wprost jako zajadanie stresu.

Głód fizyczny, a głód emocjonalny

Jak rozpoznać sygnał prawdziwego głodu? Wbrew pozorom dla osób, które zajadają stres stanowi to nie lada wyzwanie. Głód fizyczny narasta stopniowo i jest otwarty na różne produkty. Wyobraź sobie, że jesteś bardzo głodna, bo nie jadłaś kilkanaście godzin (ciężko wybrzydzać wtedy, prawda?) no właśnie 🙂
Głód emocjonalny natomiast pojawia się nagle i z reguły domaga się jednego, konkretnego smaku.

Dla ułatwienia, poniżej przygotowałam dla Ciebie kilka rozróżnień dzięki którym możesz odróżnić jedno od drugiego.

• Moment pojawienia się: głód fizyczny narasta stopniowo, a głód emocjonalny pojawia się nagle
  i „znienacka”,
• Preferencje produktowe: głód fizyczny jest otwarty na różne rodzaje produktów, a głód emocjonalny domaga się konkretnego smaku. Najczęściej oczywiście czekolady, słodyczy lub fast foodu,
• Umiejscowienie odczucia: głód fizyczny czuć w żołądku, a głód emocjonalny odczuwany jest
  „w ustach”. Pojawia się jako natrętna myśl o konkretnym smaku,
• Pilność: głód fizyczny można odroczyć w czasie, a głód emocjonalny jest natarczywy i domaga się natychmiastowego zaspokojenia,
• Poczucie kontroli: przy głodzie fizycznym decydujesz świadomie ile i co jesz, a przy głodzie emocjonalnym jedzenie bywa automatyczne. Często orientujemy się po czasie co zrobiliśmy.
• Poczucie sytości: głód fizyczny kończy się, gdy organizm dostanie to czego potrzebował, a głód emocjonalny nie zawsze znika po jedzeniu,
• Wyrzuty sumienia: po jedzeniu emocjonalnym niemal zawsze pojawia się poczucie winy co jest jego paradoksem.

Skąd się bierze jedzenie emocjonalne? Psychologiczne aspekty zaburzeń odżywiania

Oj przyczyn jedzenia emocjonalnego jest całe mnóstwo. Najczęściej są to wyuczone w dzieciństwie skojarzenia jedzenia z ukojeniem, a także restrykcyjne odżywianie, trudności w regulacji emocji oraz uwarunkowania neurobiologiczne. Więcej o każdym z tych mechanizmów przeczytasz poniżej.

Wyuczona reakcja z dzieciństwa

Kto nie dostał czekolady na pocieszenie niech pierwszy rzuci kamień. Wielu z nas uczy się od najmłodszych lat, że jedzenie koi, poprawia humor. Cukierek „na otarcie łez” to jeden z pierwszych sygnałów, że smutek można „naprawić” jedzeniem (Leszczyńska i wsp., 2011).

Stres a jedzenie: jak restrykcje napędzają błędne koło

Restrykcyjne odżywianie, czyli sztywne zasady oraz lista zakazanych produktów zwiększa napięcie, wywiera presję i tym samym osłabia samokontrolę w odżywianiu. Im więcej energii poświęcamy na pilnowanie się wokół jedzenia, tym silniejsze stają się myśli o zakazanych produktach. Smutne co? Tak bardzo chcemy żeby było dobrze, a wychodzi zupełnie odwrotnie. Osoby jedzące restrykcyjnie znacznie częściej sięgają po jedzenie pod wpływem emocji niż te, które mają elastyczne nawyki żywieniowe. Czasami warto odpuścić i zobaczyć czy naprawdę za chwilę skończy się świat (tak, wiem.. to wcale nie jest takie proste! sama kiedyś jadłam pod wpływem emocji).

Ta grafika idealnie pokazuje jak działa błędne koło odchudzania:

Niska samoocena jako punkt wyjścia jedzenia emocjonalnego

Punkt wyjścia, który ma duże znaczenie, czyli niska samoocena. To właśnie ona sprawia, że jesteśmy bardziej podatne na negatywne stany emocjonalne: smutek, złość, czy poczucie winy, a także na utrwalanie sztywnych, czarno-białych przekonań na temat jedzenia. Te przekonania bywają pozornie pozytywne, na przykład możesz myśleć: „jedzenie daje mi jakąś przyjemność, na którą akurat teraz zasługuję”, ale równie często możesz wręcz obciążać się bardziej myśląc: „nie potrafię kontrolować jedzenia, bo jestem słaba”.

Niska samoocena i towarzyszące jej trudności w regulacji emocji to łatwa droga do sztywnych restrykcji żywieniowych i niewłaściwych przekonań dotyczących jedzenie. Samo „silniejsze postanowienie” czy kolejna dieta rzadko rozwiązują problem. Kluczowa jest praca psychodietetyczna nad samooceną i przekonaniami
o jedzeniu).

Biologia mózgu

Nie można zapominać o tym w jaki sposób funkcjonuje nasz mózg! Zmiany dotyczą m.in obszarów odpowiedzialnych za motywację, odczuwanie nagrody i kontrolowanie impulsów. Ważną rolę odgrywają tutaj także układy dopaminowy i opioidowy, które wpływają m.in na to, jak odczuwamy przyjemność i jak reagujemy na nagrody (Kessler i wsp., 2016).

Przyczyny kompulsywnego jedzenia nocnego – szczególna pułapka emocjonalnego jedzenia

O tym też zdecydowanie warto wspomnieć, czyli jedzenie nocne. W literaturze opisuje się je jako syndrom jedzenia nocnego (NES). Cechy charakterystyczne to: brak apetytu rano, pomijanie śniadań, a także fakt że ponad połowa dziennego jedzenia przypada po godzinie 19. Oprócz temu jedzeniu nocnemu towarzyszą trudności ze snem, wybudzanie się w nocy z silną potrzebą zjedzenia czegoś. Porcje są z reguły mniejsze niż przy klasycznym napadzie objadania, ale mogą występować kilka razy w ciągu jednej nocy. Niestety rano pojawia się poczucie winy i wstydu co wpływa na samopoczucie.

Aby mówić o pełnym zespole jedzenia nocnego (NES), objawy te powinny utrzymywać się przez co najmniej
2 miesiące. Może on występować samodzielnie lub współistnieć z otyłością lub depresją.

Mechanizm psychologiczny jest podobny co przy zwykłym jedzeniu emocjonalnym. Zmęczenie, samotność wieczorem, duża ilość obowiązków to recepta na osłabioną samokontrolę w odżywianiu. Łatwiej jest sięgnąć po jedzenie niż odpocząć. Cały schemat w przypadku jedzenia nocnego jest przesunięty w czasie, na godziny
w których organizm powinien odpoczywać.

Jakie emocje najczęściej prowadzą do zajadania stresu?

W pracy z moimi pacjentami najczęściej spotykam się z sytuacjami, w których pojawia się smutek, samotny wieczór i wtedy dochodzi do jedzenia emocjonalnego. W jednym przeglądzie badań nad regulacją emocji 
w zaburzeniach z napadami objadania wymieniono najczęściej poprzedzające emocje takie jak gniew, smutek/przygnębienie. Żal wskazywało tylko ok. 5% badanych (Walenda i wsp., 2021).

Wysokie napięcie narasta przed epizodem. Co ważne może gromadzić się zdecydowanie wcześniej. Brak stałej samoregulacji jest jedną z przyczyn, która doprowadza do napadu objadania się. Warto więc być uważnym na swoje ciało cały czas. Bezpośrednio po epizodzie objadania następuje krótkotrwała poprawa nastroju. A jak to się kończy to już doskonale wiesz.

Czy jedzenie emocjonalne może prowadzić do zaburzeń odżywiania?

Samo jedzenie emocjonalne nie jest jednostką chorobową. Tak jak już wcześniej wspomniałam każdy z nas w mniejszym lub większym stopniu je pod wpływem emocji. Natomiast staje się problemem, gdy jest jedynym sposobem radzenia sobie z emocjami i wiąże się z silną utratą kontroli. Wtedy zaczyna przypominać obraz kliniczny kompulsywnego objadania się (BED). O tym jak radzić sobie z kompulsywnym objadaniem się napisałam osobny artykuł. W takich sytuacjach pomocna bywa terapia zaburzeń odżywiania prowadzona przez psychoterapeutę, a także współpraca z psychodietetykiem.

Jak radzić sobie z napadami jedzenia emocjonalnego?

Poniżej przygotowałam dla Ciebie kilka technik, które mogą pomóc Ci zapobiec objadaniu stresowemu. Nie zastąpi to indywidualnej współpracy natomiast na pewno będzie w stanie Ci pomóc. Pamiętaj, aby wybrać jedną na start i nie próbować zmieniać wszystkiego w jednym momencie.

1. Zatrzymaj się i zapytaj: głód czy jedzenie emocjonalne?

Zanim sięgniesz po jedzenie, spróbuj na chwilę się zatrzymać. Zdaję sobie sprawę, że na samym początku nie będzie to proste, ale tak wygląda pierwszy krok do zmiany i wychodzenia z napadowego objadania się. Nie chodzi o to żebyś miała sobie czegoś zabronić i nigdy już tego nie jeść, ale aby chociaż na chwilę wyjść z autopilota. Gdy uda Ci się zatrzymać to zapytaj siebie: „Czy jestem teraz naprawdę głodna?” Jeśli uda Ci się już tego dokonać możesz pójść krok dalej i zadać sobie dodatkowe pytania:

• Kiedy ostatni raz jadłam?
• Jak czuję się teraz w ciele?
• Czy czuję głód w żołądku, czy raczej napięcie, pustkę, złość, smutek albo nudę?
• Na co mam ochotę?
• Czego tak naprawdę potrzebuję w tej chwili?
• Czy moje działanie przybliży mnie do osoby, którą chcę się stać w przyszłości?

Taki moment STOP to już naprawdę duży sukces! Serio! I warto się za to docenić 🙂 Na treningach DBT uczymy się zachowywać w taki sposób. To jedna z umiejętności z modułu „tolerancja na dolegliwości psychiczne”. Dzięki uważności jesteś w stanie wyłapać taki moment i w konsekwencji zachowywać się inaczej.

2. Dziennik żywienia przy emocjonalnym jedzeniu

To jedno z podstawowych narzędzi, które wykorzystuję na konsultacjach z moimi pacjentami. Prowadzenie dziennika żywienia przy emocjonalnym jedzeniu pomoże Ci lepiej zrozumieć korelację między Twoją dietą a emocjami. Warto nadmienić, że nie chodzi tutaj o liczenie każdej kalorii i ocenianie tego, czy zjadłaś wystarczająco dobrze.Wręcz przeciwnie. Dziennik ma pomóc Ci zobaczyć wzorzec, który wcześniej mógł być zupełnie automatyczny.

Co powinno się znaleźć w takim dzienniczku?

Możesz zapisywać:

• godzinę,
• co zjadłaś,
• gdzie byłaś,
• czy czułaś głód,
• co wydarzyło się wcześniej,
• jakie pojawiły się myśli,
• jakie emocje czułaś,
• co działo się w Twoim ciele,
• co poczułaś po jedzeniu
  

Po kilku dniach czy tygodniach często zaczynają pojawiać się powtarzające schematy, a to będzie stanowić kluczowy element do zmiany. Takie informacje są dużo bardziej cenne niż samo zapisanie, że zjadłaś za dużo i że „jesteś beznadziejna”. Celem prowadzenia dziennika żywienia jest lepsze poznanie siebie.

3. Ureguluj posiłki i zadbaj o zdrowe nawyki żywieniowe

To jeden z kluczowych elementów! Osoby, które jedzą emocjonalnie często zapominają o przygotowaniu posiłków wcześniej. Jest to charakterystyczne też dla osób, które mają ADHD!
Przez większą część dnia jesz mało, pomijasz posiłki bo są ważniejsze rzeczy do zrobienia to wieczorem dużo trudniej jest wykazać się samokontrolą. Co gorsza być może dodatkowo stosujesz restrykcje, tniesz kalorie lub stosujesz inne restrykcyjne diety i ostatecznie jest to dodatkowy czynnik pogłębiający jedzenie emocjonalne.

Dlatego zamiast mówić sobie: „muszę się bardziej kontrolować” warto zacząć od podstaw i odpowiednio wcześniej zapobiec pojawieniu się problemu.

Postaw na bardziej regularne jedzenie i odpowiednio sycące posiłki. Dla wielu osób pomocne jest jedzenie
w dość regularnych odstępach, np. co około 3–4 godziny, tak aby nie dopuszczać do bardzo silnego głodu. Nie wprowadzaj kolejnych zasad odżywiania, które tylko wywołają na Tobie presję.

Jeśli będziesz powtarzać sobie „muszę”, „nie wolno mi”, „powinnam wytrzymać”, to w taki sposób podtrzymujesz swój problem. Celem jest stworzenie takiego systemu jedzenia, który da Ci poczucie bezpieczeństwa i będzie możliwy w realizacji.

Jeśli brakuje Ci pomysłów na zdrowe posiłki, chcesz zaoszczędzić czas na planowaniu jadłospisu to przetestuj moją aplikację, w której masz ich aż 7000 i co miesiąc nowy jadłospis.

4. Oswajaj „zakazane” produkty stopniowo w jedzeniu emocjonalnym

Zakazujesz sobie słodyczy, słonych przekąsek a później się nimi objadasz? Być może przez 5 dni w tygodniu omijasz je szerokim łukiem przez lęk przed przytyciem, a później masz napad objadania się. Zdaję sobie sprawę, że możesz czuć spory dyskomfort i wiele obaw w momencie, w którym boisz się przytyć dlatego można podejść do tego małymi kroczkami .

Stopniowo na nowo wprowadzaj do jadłospisu produkty, których tak bardzo się boisz. Zacznij od tych „mniej trudnych” w jakiś spokojny dzień. Im częściej zobaczysz, że potrafisz je jeść bez utraty kontroli tym szybciej udowodnisz sobie, że to ty masz dużą sprawczość! 🙂 To mogą być bardzo proste rzeczy:

Nie oznacza to oczywiście, że masz nagle jeść wszystko bez żadnych ograniczeń, bo to przejdzie w drugą skrajność. Chodzi raczej o odejście od myślenia, że pewne produkty są „zakazane”, „złe” albo że po ich zjedzeniu trzeba to później odpracować. Osobiście sama kiedyś tak myślałam i dziś wiem, że wszystko jest dla ludzi w odpowiednich proporcjach.

5. Wypróbuj techniki mindfulness przy głodzie emocjonalnym

Mam wrażenie, że o uważności ciągle mówi się za mało, a jest ona jednym z elementów, które mogą wspierać pracę nad jedzeniem emocjonalnym. Mindfulness, czyli uważność. W kontekście jedzenia można też powiedzieć „świadome jedzenie”. To także podstawowa umiejętność, której uczymy się na psychodietetycznych treningach DBT.

Jak ją wykorzystać w jedzeniu? Istnieje termin mindfulness eating (uważne jedzenie/ świadome jedzenie). O co chodzi? To dość proste. Spróbuj czasami zjeść bez telefonu, serialu czy scrollowania Instagrama. Jesteś tylko ty i jedzenie. Wielokrotnie powtarzam swoim klientom, aby zaczęli jeść w taki sposób jakby widzieli jedzenie pierwszy raz w życiu. Zwróć uwagę na smak, zapach, konsystencję i tempo jedzenia. Skup się tylko na TU i TERAZ.

Świadome jedzenie jest niezbędną umiejętnością, aby dokonywać trwałych zmian w swoim zachowaniu żywieniowym. Nie da się czegoś zmienić, jeśli nie zauważymy problemu. W przypadku jedzenia emocjonalnego działamy na autopilocie. A nasze zadanie polega na tym, aby przełamać automatyzm i zwiększyć samokontrolę.

Terapia poznawcza problemu przejadania – naucz się regulować emocje inaczej

Osoby, które zmagają się z napadami objadania częściej sięgają po destrukcyjne (wyniszczające) strategie regulowania emocji. Zamiast spróbować spojrzeć na daną sytuację inaczej i nadać jej nowe znaczenie to na przykład tłumią swoje emocje.(Walenda i wsp., 2021). W praktyce możesz zauważyć u siebie, że kiedy pojawia się złość, smutek, stres, napięcie czy jesteś przeciążona to dana emocja nie zostaje zauważona i przeżyta, tylko w bardzo szybkim tempie chcesz ją „wyłączyć” albo czymś zagłuszyć byle jej nie czuć. Jeśli sięgasz wtedy po jedzenie to dostajesz chwilową ulgę.

Napady objadania się rzadko kiedy zawsze zaczynają się w jednym momencie, w którym widzisz tylko jedzenie. Bardzo często ich początek znajduje się kilka godzin wcześniej. Jeśli nie masz innych sposobów radzenia sobie z takim napięciem, jedzenie może stać się wtedy jednym z najłatwiej dostępnych sposobów regulacji emocji. Przecież jest ogólnodostępne, prawda?

W pracy nad jedzeniem emocjonalnym ważne jest więc nie tylko to, co i ile jemy, ale przede wszystkim to, co dzieje się z naszymi emocjami zanim zaczniemy jeść. Terapia poznawczo-behawioralna z psychoterapeutą jest jedną z podstawowych metod pracy nad tym mechanizmem. Jednocześnie niezbędne jest rozwijanie innych umiejętności radzenia sobie, których być może nie dał Ci nikt wcześniej.

Właśnie na tym obszarze skupiają się między innymi psychodietetyczne treningi umiejętności DBT. Uczestnicy poznają ćwiczenia pozwalające opanować jedzenie po wpływem emocji.

Kiedy zgłosić się do specjalisty z problemem jedzenia emocjonalnego?

Jeśli jesz pod wpływem emocji od dawna i towarzyszy Ci silne cierpienie psychiczne lub próbujesz sobie poradzić sama od dawna bez trwałej poprawy to warto sięgnąć po pomoc.

Jako dietetyczka kliniczna, psychodietetyk i trener umiejętności DBT współpracuję z klientami łącząc te obszary. 

• Współpraca 1:1 indywidualna praca nad Twoim sposobem odżywiania i wzorcami jedzenia emocjonalnego, dopasowana do Twojej sytuacji.
• Apteczka psychodietetyczna to zestaw nagrań „pierwszej pomocy”, który możesz wysłuchać na moment napadu objadania się, gdy potrzebujesz wsparcia tu i teraz.
• Psychodietetyczne Treningi umiejętności DBT  jeśli chcesz poznać techniki radzenia sobie ze stresem, kryzysami i nauczyć się innych umiejętności. To spotkania grupowe, które trwają 24 tygodnie.

FAQ – najczęstsze pytania o jedzenie emocjonalne

Jak rozpoznać jedzenie emocjonalne?

Jedzenie emocjonalne pojawia się w odpowiedzi na towarzyszące emocje (smutek, złość, zmęczenie),
a nie z naturalnej potrzeby organizmu aby coś zjeść jak w przypadku głodu fizycznego.

Jakie są przyczyny jedzenia emocjonalnego?

Doświadczenia z dzieciństwa, biologia, środowisko w jakim żyliśmy i aktualnie się znajdujemy. Znaczenie mają także restrykcyjne diety, ciągłe kontrolowanie jedzenia, problem z regulacją emocji, podłoże ADHD, zwiększona podatność na stres

Jak odróżnić głód fizyczny od głodu emocjonalnego?

Głód fizyczny narasta stopniowo i można go zaspokoić dowolnym pokarmem. Głód emocjonalny pojawia się szybko i związany jest z chęcią zaspokojenia jedzenia konkretnym pokarmem.

Jakie emocje najczęściej prowadzą do zajadania stresu?

Często jest to smutek, przygnębienie, złość, frustracja, napięcie oraz poczucie przeciążenia. Czasami wystarczy długotrwały stres i zmęczenie aby wieczorem stracić kontrolę nad jedzeniem.

Jak prowadzić dziennik jedzenia emocjonalnego?

Stwórz tabelę, w której będziesz zapisywać godzinę jedzenia, co konkretnie jadłaś, gdzie byłaś, jakie emocje Ci towarzyszyły, co myślałaś o sobie/ jedzeniu.Możesz także zanotować, co czułaś po jedzeniu. Taki dziennik może pomóc Ci zauważyć powtarzające się wzorce, które później można zmienić.

Jakie techniki mindfulness pomagają w walce z jedzeniem emocjonalnym?

Pomocne będzie Mindfulness eating, czyli uważność w jedzeniu. Spróbuj jeść posiłek bez telefonu, telewizora czy muzyki. Skup się na jedzeniu w tu i teraz, tak aby naprawdę zauważać smak, zapach, konsystencję
i sygnały sytości. Jak radzić sobie z napadami jedzenia emocjonalnego?

Zadbaj o podstawy, czyli regularne i sycące posiłki. Zrezygnuj z restrykcyjnych diet. Pomocne będzie prowadzenie dziennika, przygotowanie wcześniej listy sposobów radzenia sobie z napięciem oraz i nauka rozpoznawania sytuacji, które u Ciebie najczęściej uruchamiają cały schemat. Istotny element to nauka regulacji emocjo i tolerancji dyskomfortu w inny sposób niż przez jedzenie.

Jakie zdrowe alternatywy stosować zamiast jedzenia emocjonalnego?

To kwestia indywidualna. Zastanów się co do tej pory pomagało Ci radzić sobie ze stresem w inny sposób niż przez jedzenie. Alternatywą może być spacer, rozmowa z bliską osobą, relaks w spa, zabawa z psem, muzyka, czy sen. Najważniejsze jest dopasowanie działania do tego, czego w danym momencie naprawdę potrzebujesz.

Jak budować zdrową relację z jedzeniem?

Zdrowa relacja z jedzeniem to dbanie nie tylko o zdrowie fizyczne, ale także psychiczne. Nie polega na tym, że zawsze będziesz jeść idealnie, nigdy się nie przejesz i będziesz podejmować „właściwe” decyzje. Chodzi o możliwość jedzenia bez ciągłego lęku, poczucia winy, myślenia całymi dniami o swojej wadze czy jedzeniu. Ważne jest stopniowe uczenie się rozpoznawania sygnałów głodu i sytości oraz zauważanie swoich przekonań dotyczących jedzenia, emocji i zachowań, które wpływają na to w jaki sposób jesz.

Czy jedzenie emocjonalne może prowadzić do zaburzeń odżywiania?

Tak, natomiast samo jedzenie emocjonalne nie jest równoznaczne z zaburzeniem odżywiania i nie oznacza automatycznie kompulsywnego objadania się (BED). Z czasem może pojawić się coraz większa utrata kontroli nad jedzeniem, regularne napady objadania się oraz silne cierpienie psychiczne. Wtedy warto zwrócić uwagę na to, jak często dochodzi do takich sytuacji, jak wyglądają i jakie mają konsekwencje.

Bibliografia

1. Braden A, Ahlich E, Koball AM. Emotional Eating and Obesity: An Update and New Insights. Current Obesity Reports. 2025;14:70.
2. Burton AL, Abbott MJ. Processes and pathways to binge eating: development of an integrated cognitive and behavioural model of binge eating. Journal of Eating Disorders. 2019;7:18.
3. Chew HSJ, Soong RY, Ang WHD, i wsp. The global prevalence of emotional eating in overweight and obese populations: a systematic review and meta-analysis. British Journal of Psychology. 2025.
4. Kessler RM, Hutson PH, Herman BK, Potenza MN. The Neurobiological Basis of Binge-Eating Disorder. Neuroscience and Biobehavioral Reviews. 2016;63:223–238.
5. Leszczyńska S, Błażejewska K, Lewandowska-Klafczyńska K, Rycielski P. Emocje a zachowania żywieniowe u kobiet w wieku 18–30 lat. Endokrynologia, Otyłość i Zaburzenia Przemiany Materii. 2011;7(3):167–171.
6. Madalı B, Alkan ŞB, Örs ED, i wsp. Emotional eating during the COVID-19 pandemic. Clinical Nutrition ESPEN. 2021;46:264–270.
7. Materiały edukacyjne: Głód fizjologiczny a emocjonalny (na podst. mp.pl, Psychologiczne aspekty odczuwania głodu i sytości).
8. Szczygieł D, Kadzikowska-Wrzosek R. Emocje a zachowania żywieniowe. Zeszyty Naukowe Akademii Morskiej w Gdyni. 2014;(86):70–78.
9. Walenda A, Bogusz K, Kopera M, Jakubczyk A, Wojnar M, Kucharska K. Regulacja emocji w zaburzeniu z napadami objadania się. Psychiatria Polska. 2021;55(6):1433 i n.
10. Warren JM, Smith N, Ashwell M. A structured literature review on the role of mindfulness, mindful eating and intuitive eating in changing eating behaviour: effectiveness and associated potential mechanisms. Nutrition Research Reviews. 2017;30:272–283.
11. Wong L, Stammers L, Churilov L, i wsp. Emotional eating in patients attending a specialist obesity treatment service. Appetite. 2020;151:104708.